برو به محتوای اصلی

سنبل‌‌الطیب چه خواصی دارد؟

من کجام؟ اینجا کجاست؟

در جوابکو می‌تونید در مورد هر موضوعی سوال کنید، به سوالای بقیه جواب بدید و تجربتون رو به اشتراک بگذارید!

کیمیا فارمد ، داروگیاهی، محصولات آرایشی بهداشتی و تجهیزات مصرفی پزشکی

سنبل‌الطیب گیاهی است علفی و چند ساله که ساقه آن به طور عمودی تا ارتفاع دو متر بالا می‌رود. این گیاه به صورت وحشی در جنگل‌های کم درخت، در حاشیه جویبارها و گودال‌ها در بیشتر مناطق آسیا و ایران می‌روید.

سنبل‌الطیب دارای بویی مطبوع است و گربه بوی این گیاه را از فاصل دور تشخیص داده به طرف آن می‌رود و در اطراف آن به جست و خیز می‌پردازد و از بوی آن مست می‌شود. گل‌های سنبل‌الطیب به رنگ سفید یا صورتی و به صورت خوشه‌ای است.

قسمت مورد استفاده این گیاه ریشه آن است و معمولا از ریشه گیاهی که بیش از سه سال عمر دارد استفاده می‌شود. سنبل‌الطیب پس از خشک شدن به رنگ قهوه‌ای در می‌آید. طعم آن تلخ ولی خوشبو و معطر است. عطر آن پس از خشک شدن بیشتر می‌شود.

مهمترین اثر درمانی سنبل‌الطیب روی انسان، کاهش زمان به خواب رفتن می‌باشد. محتوی والرینیک اسید موجود در سنبل‌الطیب موجب کاهش تجزیه GABA می‌شود. مطالعات آزمایشگاهی نشان می‌دهد در پی مصرف سنبل‌الطیب میزان GABA  در فضای سیناپسی توسط مهار بازجذب و افزایش ترشح انتقال‌دهنده‌های عصبی افزایش می‌باید. افزایش غلظت GABA موجب کاهش فعالیت سیستم عصبی CNS و بروز اثرات آرامبخشی می‌گردد.

مکانیسم بعدی در توجیه خواص آرامبخشی سنبل‌الطیب، حضور گلوتامین در عصاره این گیاه می‌باشد. برخلاف GABA، گلوتامین به راحتی از سد خونی – مغزی عبور کرده و توسط پایانه‌های عصبی بازجذب شده و به GABA تبدیل می‌شود.

● ترکیبات شیمیایی 

ریشه سنبل‌الطیب حاوی ۱ درصد اسانس است. این اسانس در ریشه تازه بیشتر است و به تدریج که ریشه خشک می‌شود مقدار اسانس آن کاهش یافته ولی بوی آن قوی‌تر می‌شود. اسانس تازه به رنگ سبز مایل به زرد است ولی در اثر ماندن غلیظ می‌شود. آثار دارویی ریشه تازه آن سه برابر خشک شده آن است. سنبل‌الطیب باید در حرارت کم خشک شود و در حرارت بالا تمام اثر دارویی آن از بین می‌رود.

● خواص داروئی

ریشه سنبل‌الطیب از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است خواص مهم آن به شرح زیر است. اثر ضد تشنج دارد، در رفع ناراحتی‌های عصبی و هیستری مفید است، ضد اسپاسم و آرامبخش است، تب‌بر است، بیخوابی را درمان می‌کند، ضد کرم معده و روده است، ضد هیجان است، میگرن را برطرف می‌کند، برای برطرف کردن دلهره، تشویش و نگرانی مفید است، در درمان بیماری مالیخولیا اثر مفید دارد، در برطرف کردن درد سیاتیک موثر است، سکسکه مداوم را از بین می‌برد، درد سینه را برطرف می‌کند، استفراغ را برطرف می‌کند، در معالجه مرض قند موثر است، گرد سنبل‌الطیب را روی زخم‌ها بپاشید التیام یابند.

● طرز استفاده

۱) گرد سنبل‌الطیب: ریشه سنبل‌الطیب را خرد کرده و در حرارت ۴۰ درجه خشک کنید. سپس آنرا آسیاب کنید و از الک ریز در کنید. گرد آن به عنوان ضد تشنج به کار می‌رود. مقدار مصرف آن ۵-۱۰ گرم در روز است.

۲) مخلوط سنبل‌الطیب: ۴ گرم گرد ریشه سنبل‌الطیب را با ۴ گرم رازیانه و ۴ گرم قند سائیده و مخلوط کنید، این مخلوط را چهار قسمت کرده و در طول روز به فواصل مساوی بخورید.

۳) تنتور والریان: ۱۰۰ گرم ریشه سنبل‌الطیب را خرد کرده و در نیم لیتر الکل طبی ۶۰ درجه بریزید و بگذارید بماند. هر روز چند بار آن را بهم بزنید و پس از ۱۵ روز آنرا صاف کرده و در شیشه دربسته نگهداری کنید. مقدار مصرف آن ۱۰-۳۰ قطره می‌باشد.

۱