برو به محتوای اصلی
پویا عبدی
مشاور روانشناس
۳ سال پیش پرسیده شده

چگونه مهارت تصمیم‌گیری را در خود تقویت کنیم؟

من کجام؟ اینجا کجاست؟

در جوابکو می‌تونید در مورد هر موضوعی سوال کنید، به سوالای بقیه جواب بدید و تجربه‌تون رو به اشتراک بگذارید!

پویا عبدی
مشاور روانشناس
  • در تصمیم‌گیری بهتر است با افراد آگاه، متخصص و باتجربه مشورت کنید.
  • سعی کنید خودآگاهی‌تان را افزایش دهید.
  • با حفظ و افزایش اعتماد به نفس اجازه ندهید دیگران برای شما تصمیم بگیرند.
  • شهامت گرفتن تصمیم و انتخاب را در خود تقویت کنید.
  • هدف‌گذاری در زندگی موجب تقویت مهارت تصمیم‌گیری می‌شود. افرادی که اهداف کوتاه مدت و بلند مدت دارند راحت‌تر و مناسب‌تر تصمیم می‌گیرند.

به نظر شما مهارت تصمیم‌گیری چقدر در زندگی ما نقش دارد؟ انتخاب خوب دشوار است و بیشتر تصمیمات، ابعاد مختلفی دارند. فرض کنید می‌خواهید یک آپارتمان اجاره کنید. برای این تصمیم‌گیری چه عواملی را در نظر می‌گیرید؟ موقعیت، فضای داخلی آپارتمان، ایمنی، مبلغ اجاره و.... اگر بخواهید یک خودرو بخرید چه عواملی در تصمیم‌گیری شما تاثیرگذار هستند؟ ایمنی خودرو، مسائل اقتصادی مثل مصرف سوخت، سبک ظاهری و رنگ آن. به این ترتیب در هر انتخابی، تعدادی عامل و فاکتور مدنظر ما قرار می‌گیرند تا در نهایت تصمیم بگیریم که کدام یک از گزینه‌های موجود برای ما مناسب‌تر است؟ مهارت تصمیم‌گیری هم دقیقاً به همین مسئله اشاره دارد. با ما همراه باشید تا باهم یادبگیریم چطور بهترین تصمیم را اتخاذ کنیم؟

1- مراحل یک تصمیم‌گیری خوب

دانستن مراحل مختلف تصمیم‌گیری، مهم‌ترین بخش در یادگیری مهارت تصمیم‌گیری است.
اغلب تصمیم گیری‌های خوب شامل مراحل زیر خواهند بود:

  • ارزیابی هدف یا اهداف
  • ارزیابی اهمیت هر یک از اهداف
  • دسته‌بندی گزینه‌های پیش رو
  • ارزیابی احتمال برآورده شدن اهداف توسط هر یک گزینه‌های موجود
  • انتخاب گزینه برتر
  • استفاده از عوافب تصمیم اول در اصلاح اهداف و اهمیت داده شده به آنها و روش مورد استفاده جهت ارزیابی احتمالات آتی

برای مثال، پس از اجاره کردن یک آپارتمان ممکن است متوجه شوید که دسترسی آسان به مراکز خرید و حمل و نقل، مهمتر از فضای داخلی آپارتمان بوده است. در این صورت، دفعه بعد که به دنبال آپارتمان می‌گردید، به این مسئائل وزن‌های مختلفی خواهید داد.

2- چرا مهارت تصمیم‌گیری مهم است؟

اهمیت و نقش مهارت تصمیم‌گیری اصلاً در زندگی ما انسان‌ها، قابل چشم‌پوشی نیست. حتی اگر تعداد گزینه‌های موجود محدود باشد، انجام فرایند تصمیم‌گیری دشوار خواهد بود. حال اینکه هرچه تعداد گزینه‌ها افزایش می‌یابد، تلاش مورد نیاز برای اتخاذ یک تصمیم خوب هم بیشتر می‌شود. به همین دلیل هم تصمیم‌گیری و قدرت انتخاب از یک موهبت به یک بار و مسئولیت تبدیل می‌شود. و در واقع همین‌جاست که مهارت تصمیم‌گیری معنا و مفهوم پیدا می‌کند! همچنین به دلیل همین افزایش تلاش مورد نیاز برای تصمیم‌گیری است که ما همواره نمی‌توانیم تصمیمات خود را درست مدیریت کنیم.

3- مهارت تصمیم‌گیری و مراحل آن

در این قسمت اولین مراحلی را که برای یک تصمیم‌گیری خوب لازم است، با هم بررسی می‌کنیم. مراحلی که در دوره غیرحضوری مهارت تصمیم‌گیری و رهایی دودلی، مفصل‌تر درباره همه آنها توضیح داده شده است.

۱- دانستن اهداف

هرزمانی که وعده‌ای را در یک رستوران میل می‌کنید و یا به یک قطعه موسیقی گوش می‌دهید و یا به دیدن یک فیلم می‌روید، یا تجربه‌ای که به دست آورده‌اید را دوست دارید و یا نه. نحوه اثرگذاری غذا یا موسیقی یا فیلم بر احساسات شما در آن لحظه، چه خوب و چه بد، می‌تواند مطلوبیت تجربی نامیده شود. اما قبل از اینکه شما واقعا تجربه داشته باشید، مجبور به انتخاب هستید. شما مجبور هستید رستوران، آلبوم موسیقی یا فیلم را انتخاب کنید و این انتخاب‌ها را بر مبنای انتظار خود از از تجربیات و تاثیر آنها بر احساساتتان انجام می‌دهید.

به محض اینکه یک رستوران یا موسیقی یا فیلم خاص را تجربه کردید، تصمیم‌گیری‌های آتی بر مبنای تجربیات گذشته انجام خواهند گرفت. به عبارت دیگر مطلوبیت حاصل از این تصمیمات قبلی، در تصمیمات بعدی شما اثر خواهد داشت. اگر بگوییم ما آنچا می‌خواهیم را می‌دانیم، بنابراین اینطور فهمیده می‌شود که:
این سه سودمندی هم‌راستا شده و مطلوبیت مورد انتظار با مطلوبیت تجربی مطابقت می‌یابد. همچنین مطلوبیت تجربی به طور قابل اطمینانی در مطلوبیتی که از گذشته به خاطر مانده، منعکس می‌شود. ولی مشکل اینجاست که این سه نوع مطلوبیت به ندرت با یکدیگر هم راستا می‌شوند.

شما در دوره‌ی مهارت تصمیم‌گیری یاد می‌گیرید که چطور اهداف خود را شناسایی کنید. در این دوره تمرین‌هایی به شما داده می‌شود تا به تقویت مهارت تصمیم‌گیری در خود بپردازید.

۲- جمع‌آوری اطلاعات

تفاوتی نمی‌کند که ما اهداف خود را قبل از تصمیم‌گیری به خوبی مشخص کرده باشیم یا در این امر دچار ضعف شویم. چرا؟
چون در هر حال ما وارد مرحله جمع‌آوری اطلاعات، جهت ارزیابی گزینه‌های پیش رو خواهیم شد. برای این منظور نیز ما تجربیات قبلی خود و همچنین تجربه و تخصص دیگران را مورد بررسی قرار خواهیم داد. ما با دوستانمان صحبت می‌کنیم. به اینترنت و منابع آنلاین سر می‌زنیم. از فروشندگان مشورت خواهیم گرفت.
اما بیش از همه‌ی این‌ها، ما از تبلیغات اطلاعات جمع‌آوری خواهیم کرد. بنابراین آنچه در مهارت تصمیم‌گیری اهمیت دارد، این است که  لازم نیست انتخاب خود را به تنهایی و بدون کمک دیگران انجام دهیم.
به محض آنکه درباره آنچه می‌خواهیم تصمیم‌گیری کردیم، می‌توانیم از منابع مختلف جهت کمک به ارزیابی گزینه‌های موجود استفاده کنیم. اما لازم است بدانیم که اطلاعات قابل اطمینان بوده و زمان کافی برای بررسی تمام اطلاعات در دسترس داریم. در دوره‌ی غیر حضوری مهارت تصمیم‌گیری و رهایی از دودلی به آموزش نحوه‌ی بررسی اطلاعات می‌پردازید. هم چنین تمرین‌هایی به شما داده می‌شود که به کمک آنها تشخیص دهید که کدام اطلاعات قابل اطمینان هستند؟!

منبع۱۲