برو به محتوای اصلی
سعیده ملک افضلی
سال گذشته پرسیده شده

معنی این بیت از شعر حافظ چیست: «عنقا شکار کس نشود دام بازچین//کان جا همیشه باد به دست است دام را»؟

من کجام؟ اینجا کجاست؟

در جوابکو می‌تونید در مورد هر موضوعی سوال کنید، به سوالای بقیه جواب بدید و تجربتون رو به اشتراک بگذارید!

ناشناس

عنقا به معنی سیمرغ است و در اصطلاح عرفا نیز به معرفت ذات حق تعالی گفته می‌شود. این بیت به این معنا است که کسی نمی‌تواند سیمرغ را شکار کند، پس تو هم دام پهن نکن که به جز باد چیزی بدست نخواهی آورد. معنی کلی آن این است که از تلاش کردن چیزی برای تو حاصل نمی‌شود. عنقا به صورت کنایه اشاره دارد به چیزی که بدست آوردن آن محال و غیر ممکن است.

ناشناس

معنی این شعر این است:

عنقا شکار کسی نمیشه، دام را جمع کن چون در آنجا چیزی گیرت نمی‌آید.

ابراهیم اسدی
لیسانس علوم اجتماعی/معلم بازنشسته

عنقا شکار کس نشود دام باز چین / کانجا همیشه باد به دست است دام را۳۰

عنقا شکار کس نشود دامت را برچین. یعنی جانان که در عظمت و شکوه مثال عنقا است و عالی مقام است با فن و صنعت و حیله به کسی التفات نمی‌کند و در این کار همیشه در دستِ دام جز باد چیز دیگری نیست بلکه باد هم نیست زیرا چیزی حاصل نمی‌شود. یعنی در وصول به جانان ترک تدارک (سعی) بی‌فایده است. [عنقا = به فارسی سیمرغ گویند]. در ظهور عنقا اختلاف قول است. یک روایت می‌گوید: در زمان حضرت موسی (ع)، حق تعالی یک جفت مرغ آفرید در اطراف قدس مبارک. همین که حضرت موسی وفات کرد. این دو مرغ به کوه‌های اطراف مکه کوچ کردند. بعضی گفته‌اند: ظهور عنقا در زمان قوم رس بوده است که پیغمبری به نام حنظله بن صفوان داشتند. عده‌ای هم گفته‌اند مدت عمر این مرغ تا زمان حضرت خالد بن سنان (ع) بوده. این پیغمبر ظهورش در زمان فترت یعنی بین پیغمبری عیسی (ع) و رسالت حضرت محمد (ص) بوده است.