برو به محتوای اصلی
عباس پویا
عباس پویا،مجری و تکنسین فنی مدارس هوشمند

اگر دریای خزر را دریاچه بدانیم در آن صورت مشمول کنوانسیون ملل متحد در مورد حقوق دریاها نمی‌شود و رژیم حقوقی آن باید بر اساس توافق کشورهای ساحلی دریای خزر تعیین شود.

از ۶۵۰۰ کیلومتر خط ساحلی خزر،۵۸۴۳ کیلومتر سهم شوروی و تنها ۶۵۷ کیلومتر سهم ایران بود.
بد نیست بدانیم پس از فروپاشی شوروی بازهم کمترین میزان خط ساحلی متعلق به ایران بود. قزاقستان ۱۹۰۰، ترکمنستان ۱۷۶۸، روسیه ۱۳۵۵، آذربایجان ۸۲۰ و ایران ۶۵۷ کیلومتر بود.

رود ولگا در روسیه با بیش از ۸۰ درصد بیشترین راه تامین کننده آب خزر است. سهم ایران در این عرصه کمتر از ۲۰ درصد است.

تا قبل  از فروپاشی شوروی و اضافه شدن کشورهای نوبنیاد وضعیت حقوقی دریای خزر به وسیلهٔ معاهدات ۱۲۰۷ / ۱۸۲۸، ۱۳۰۰ / ۱۹۲۱ و ۱۳۱۹ / ۱۹۴۰ میان ایران و روسیه و بعدها ایران و شوروی، مشخص شده بود.
در این معاهدات متاسفانه، هیچ اشاره‌ای به چگونگی استفاده از منابع بستر دریا  مطرح نشده است.
مناقشات راجع به میزان مالکیت این دریای بین کشورهای هم جوار، در طول بیست سال گذشته جریان دارد. 
کشورهای هم جوار بر سر سه مسئله اصلی در این مناقشات، منابع (نفت و گاز)،  حدود آبی سطح و بستر دریا و سهم ماهیگیری این کشورها اختلاف جدی دارند.
سالهاست روسیه و کشورهای هم جوار در حال استخراج و فروش میلیاردها فوت مکعب گاز و میلیون‌ها بشکه نفت از بستر دریای خزر هستند که متاسفانه سهم ایران از این استخراج کاملا صفر است.

شوربختانه با امضا ننگین آخرین قرارداد، ایران نشان داد همچنان هیچ تمایل و چشمداشتی به منابع و ثروت عظیم بستر دریای شمال ندارد.

۱۰
نمایش سوال