برو به محتوای اصلی
سوال
پزشکی
ناشناس
۳ سال پیش پرسیده شده

عکس رنگی رحم (هیستروسالپینگوگرافی) چیست؟ چگونه انجام می‌شود؟

من کجام؟ اینجا کجاست؟

در جوابکو می‌تونید در مورد هر موضوعی سوال کنید، به سوالای بقیه جواب بدید و تجربه‌تون رو به اشتراک بگذارید!

محدثه میرحسینی
کارشناسی میکروبیولوژی

برای انجام عکس رنگی رحم، اشعه ایکس به رحم و لوله‌های فالوپ تابانده می‌شود و در این کار از مواد کنتراست استفاده می‌گردد. در عکس‌برداری رنگی از رحم، لوله‌های رحم و فالوپ به وضوح در عکس نمایش داده می‌شود. نوع اشعه ایکس مورد استفاده فلوروسکوپی نامیده می‌شود که یک تصویر ویدئویی به جای یک تصویر ثابت ایجاد می‌کند. رادیولوژیست می‌تواند رنگ را با حرکت اشعه در سیستم تولید مثل ببیند. سپس وجود انسداد در لوله‌های فالوپ یا سایر اختلالات ساختاری در رحم مشاهده می‌شود. 

عکس رنگی رحم (هیستروسالپینگوگرافی) چیست؟ چگونه انجام می‌شود؟

در موارد خاص که مشکلاتی در بارداری و یا عملکرد رحم وجود داشته باشد، پزشک تجویز می‌کند که عکس رنگی از رحم گرفته شود. این عکس اغلب در موارد زیر گرفته می‌شود:

  • انسداد لوله‌های فالوپ
  • بررسی عوامل ناباروری اولیه و ثانویه
  • اختلالات رحمی مادرزای
  • بروز سقط جنین پی در پی
  • چسبندگی‌های داخل رحمی و لوله‌ها
  • جراحی لوله‎ها (قبل و بعد از عمل)
  • سرویکس نارسا
  • خونریزی‌های غیرطبیعی
  • بیماری‌ها و عفونت‌های حاد لگنی
  • جراحی رحمی یا لوله‌های رحمی که به تازگی انجام شده باشد
  • پیوند لوله که به تازگی انجام شده باشد
  • خونریزی شدید رحمی
  • شک به حاملگی
  • حساسیت به ماده‎ی حاجب
  • اختلالات ساختاری رحم که ژنتیکی و یا مادرزادی است
  • انسداد لوله‌های فالوپ
  • بافت اسکار در رحم
  • سرطان رحم
  • فیبروئید رحم
  • تومورهای رحم یا پولیپ‌ها

این عمل برای برخی ممکن است دردناک باشد که در این صورت پزشک مربوطه داروهای مسکنی را تجویز می‌کند که یک ساعت قبل از این کار باید مصرف شود. در صورتی که نیاز باشد و پزشک شما تشخیص دهد ممکن است برای شما آرام‌بخش و آنتی‌بیوتیک نیز تجویز نماید.

این عکس‌برداری یک هفته یا چند روز بعد از دوره قاعدگی انجام می‌شود تا امکان ابتلا به عفونت کاهش یافته و  پزشک مطمئن باشد که در هنگام انجام این آزمایش شما باردار نیستید. این آزمایش برای جنین خطرناک است. همچنین اگر بیماری التهابی لگن یا خونریزی واژینال داشته باشید، نباید این تست را انجام دهید. بهتر است در سیکلی که قرار است اینکار را انجام دهید نزدیکی پیشگیری کننده داشته باشید. اگر داروی خاصی مصرف می‌کنید و یا التهابی مزمن دارید از قبل به پزشک خود اطلاع دهید. 

طریقه عکس‌برداری رنگی از رحم:

این عکس‌برداری با استفاده از کنتراست رنگ‌ها انجام می‌گیرد. رنگ کنتراست ماده‌ای است که در این عکس‌برداری به شما تزریق می‌شود و یا باید بلعیده شود. این ماده اندام‌های خاص و بافت‌های اطراف آن را برجسته می‌کند. این ماده از طریق ادرار دفع می‌شود اما ممکن است شما به این ماده آلرژی داشته باشید که در صورت مطلع بودن از این موضوع باید به پزشک خود نیز اطلاع دهید.

قبل از عکس‌برداری تمامی فلزات مثل جواهرات، ساعت و... را از خود دور کنید زیرا ممکن است با اشعه ایکس تداخل داشته باشند. لباس مخصوصی که به شما داده می‌شود را پوشیده و به پشت دراز بکشید. زانوها را خم کنید و پاهای خود را از هم باز کنید. در این حالت رادیولوژیست یک اسپکولوم را وارد واژن شما می‌کند تا بتواند دهانه رحم را مشاهده کند. در این حالت ممکن است کمی درد داشته باشید. سپس رادیولوژیست دهانه رحم شما را تمیز کرده و از یک بی‌حسی موضعی برای کاهش درد شما استفاده می‌کند. سپس دستگاهی به نام کانولا به داخل دهانه رحم وارد می‌شود و اسپکولوم برداشته می‌شود. رادیولوژیست رنگ را از طریق کانول وارد می‌کند که به رحم و لوله‌های فالوپ وارد می‌شود.

بعد از این کارها شما زیر دستگاه اشعه ایکس قرار خواهید گرفت و عکس‌برداری آغاز می‌شود. در هنگام عکس‌برداری از زوایای مختلف ممکن است درد و یا گرفتگی را احساس کنید. بعد از آزمایش کانول از بدن شما خارج می‌شود و داروهایی برای جلوگیری از عفونت و درد نیز به شما داده می‌شود. مدت زمان این عکس‌برداری در حدود نیم ساعت خواهد بود و نتایج بعد از آن به شما داده  می‌شود تا نزد پزشک مربوطه ببرید.

در صورتی که بعد از عکس‌برداری علائم زیر را داشتید با پزشک خود درمیان بگذارید:

  • تب
  • درد شدید و گرفتگی
  • ترشحات بد بوی واژن
  • سرگیجه
  • خونریزی شدید واژینال
  • استفراغ

دردهایی شبیه به درد قاعدگی و ترشحات واژن و یا خونریزی خفیف بعد از این عکس‌برداری نرمال است. سرگیجه و یا حالت تهوع خفیف نیز طبیعی است.

عوارض احتمالی عکس‌برداری رنگی از رحم:

  • واکنش آلرژیک به رنگ کنتراست
  • عفونت لوله فالوپ یا آندومتر
  • سوراخ شدن رحم
  • ابتلا به سرطان (در صورت تابش بیش از حد اشعه)