برو به محتوای اصلی
سهند شکری
مهندس آی‌تی
۲ سال پیش پرسیده شده

با کودک خجالتی چگونه رفتار کنیم؟

من کجام؟ اینجا کجاست؟

در جوابکو می‌تونید در مورد هر موضوعی سوال کنید، به سوالای بقیه جواب بدید و تجربه‌تون رو به اشتراک بگذارید!

مزدک صدقی
مدیر مارکتینگ و شبکه‌های اجتماعی

بهتر است در سنین کم با خجالتی بودن فرزند خود برخورد کنید و سعی کنید که آن را برطرف کنید چون به مرور زمان ممکن است برای او به یک عادت تبدیل شود. روش‌هایی که از طریق آن می‌توانید فرزند خود را از خجالتی بودن دور کنید:

  • به کودک برچسب خجالتی بودن نزنید: 

وقتی به کودک چنین چیزی را نسبت دهید و مدام جلوی او این را تکرار کنید، کودک باور می‌کند که واقعا خجالتی است و توانایی برقراری روابط اجتماعی را ندارد. این قضیه باعث می‌شود که کودک شما اعتماد به نفس خود را از دست داده و در روابطش دچار مشکلات جدی شود. اگر شخص دیگری با دیدن فرزند شما به او گفت که چقدر خجالتی است، شما باید با گفتن جملاتی مثل «فرزند من با افرادی که می‌شناسد راحت ارتباط برقرار می‌کند» گفته او را رد کنید. فرزند شما با دیدن این رفتار چیزی که شما گفته‌اید را می‌پذیرد چون شما را الگوی خودش می‌داند.

با کودک خجالتی چگونه رفتار کنیم؟
  • در مورد تجربیات خود با فرزندتان حرف بزنید: 

برخی از کودکان از خجالتی بودن خود رنج می‌برند و این قضیه ممکن است باعث شود که آرامش خود را از دست بدهند و اعتماد به نفس آنها روز به روز کمتر شود. شما می‌توانید با گفتن خاطرات و تجربیات خودتان هنگامی که خجالتی و کم‌رو بوده‌اید با این اثرات منفی مقابله کنید. اگر فرزند شما بداند که پدر و مادرش نیز قبلا این مشکل را تجربه کرده‌اند ولی اکنون به افرادی جسور و با اعتماد به نفسی تبدیل شده‌اند، نسبت به رفتار خجالتی خود احساس بهتری خواهد داشت.

  • حدود خجالتی بودن را به او بیاموزید:

به او بیاموزید که خجالتی بودن تا حدی قابل قبول و حتی صحیح است. روش‌های مقابله با خجالتی بودن را برایش توضیح دهید و بگویید که اگر بیش از اندازه خجالتی باشد چه مشکلاتی را در پیش رو خواهد داشت.

  • با کودک خود همراهی و همدلی کنید:

وقتی فرزند شما در برقراری ارتباط با دیگران و یا قرار گرفتن در جمعی احساس ترس و خجالت دارد شما باید با او همدلی کنید. بدین طریق کودک شما می‌تواند احساسات و هیجانات خود را بشناسد و متوجه علت بروز آنها شود. همدلی و همراهی شما محیط امنی را برای کودکتان فراهم می‌کند تا خود واقعی خود را بشناسد و بتواند احساسات خود را کنترل کند و بر ترس و خجالت خودش غلبه نماید.

  • در مورد رفتارهای اجتماعی برای کودک خود توضیح دهید:

فرزند شما ممکن است تلاش کند که دوستانی پیدا کند و روابط اجتماعی برقرار کند اما شاید موفق نشود. در این زمان شما باید در مورد برون‌گرایی و رفتارهای اجتماعی به او توضیحاتی را بدهید. به او بگویید که در بسیاری از مواقع ممکن است رفتارهای اجتماعی برون‌گرا به نتیجه نرسد اما او نباید از تلاشش دست بردارد. به او انگیزه بدهید که چنین رفتارهایی را ادامه دهد و هرگز او را سرزنش نکنید. داشتن چنین رفتارهای اجتماعی به کودک شما این امکان را می‌دهد که بتواند دوستانی پیدا کند و در کنار آنها اوقات شادی را بگذراند و تجارب زیادی کسب کند. همچنین اگر روابط اجتماعی فرزند شما خوب باشد به او کمک می‌کند که در مدرسه نیز موفقیت بیشتری را کسب نماید و آن دوران را بهتر پشت سر بگذارد و به طور کلی در آینده او بسیار تاثیرگذار است.

  • برای رفتارهای مثبتش جایزه در نظر بگیرید:

زمانی که حس کردید کودکتان کاری را بدون خجالت انجام داد و یا با کسی صحبت کرد این قضیه را به او اطلاع دهید و او را تشویق کنید، می‌توانید جایزه کوچکی برای او بگیرید. تشویق شدن و جایزه گرفتن می‌تواند یک محرک عالی برای تشویق کودکان به برون‌گرا بودن باشد. انجام کارهای مختلفی مانند تعریف و تمجید از کودک و یا انجام فعالیت‌ها و سرگرمی‌هایی که کودکتان به شدت به آنها علاقمند است همگی می‌تواند به کودک شما در فایق آمدن بر احساس کم‌رویی و درون‌گرا بودن و یافتن دوستان جدید کمک فراوانی کند.

با کودک خجالتی چگونه رفتار کنیم؟
  • برای فرزند خود الگوی مناسبی باشید:

کودکان بیشتر از رفتارها و ویژگی‌های شما می‌آموزند نه از گفتارها و نصیحت‌های شما. اگر می‌خواهید که فرزندتان اجتماعی باشد و خجالت نکشد، شما نیز باید اینگونه رفتار کنید. با دوستان خود رفت و آمد کنید. اگر در صف فروشگاه هستید با افراد غریبه چند کلمه‌ای حرف بزنید، در پارک با کودکان دیگر هم‌کلام شوید و به نوعی فرزند خود را نیز داخل بحث بیاورید تا به جمع شما بپیوندد. با مردم همواره تعامل داشته باشید تا فرزند شما نیز چنین رفتارهایی را از شما بیاموزد و یاد بگیرد که چگونه باید برون‌گرا باشد. در این حالت مطمئن باشید که فرزند شما شخصیتی اجتماعی پیدا خواهد کرد.

  • برای پیشرفت او برنامه بچینید:

اگر کودک شما خجالتی است با برنامه‌ریزی و تنظیم رفتاری به او کمک کنید که در کسب مهارت‌های اجتماعی پیشرفت کند. به عنوان مثال اگر کودک شما از برقراری ارتباط کلامی با یک فرد غریبه واهمه دارد و خجالت می‌کشد، برنامه‌ای ساده تنظیم کنید و به او بگویید که مثلا هر روز سعی کند یک کلمه به یک فرد غریبه بگوید مثل گفتن سلام. بعد از مدتی این برنامه را تغییر داده و آن را ارتقا دهید. به این روش شما می‌توانید به کودک خود کمک کنید که به فردی برون‌گرا تبدیل شود. تمامی فعالیت‌های کودک خود را در طی این برنامه‌ریزی یادداشت کنید و بعد از مدتی که پیشرفت کرد، مراحل را برای او مرور کنید تا احساس رضایت در کودک شما شکل بگیرد.

  • او را مجبور به برقراری ارتباط نکنید:

تشویق کردن ۳۲کودکان خجالتی برای پیوستن به دیگران تنها وضعیت را بدتر می‌کند و باعث می‌شود این حس به کودک منتقل شود که والدین او را نمی‌فهمند و او بیشتر در خود فرو می‌رود و منزوی می‌شود. کنار آمدن با خجالت باید به تدریج و به آرامی صورت پذیرد و با اجبار هیچ چیزی عوض نخواهد شد.

  • از خجالت او حمایت نکنید:

اگر بخواهید به بهانه اینکه کودک شما خجالتی است او را در کلاس‌های متفرقه ورزشی، زبان و... ثبت نام نکنید در واقع این موضوع را برای او هولناک‌تر می‌سازید. ترس شما به کودک نیز منتقل شده و او را منزوی‌تر می‌کند و به خجالتش دامن می‌زند. باید اجازه داد کودک با مشکلاتش کنار بیاید و جایگاهی در میان دیگران برای خود باز کند. دقت کنید که خجالتی بودن فرزند شما باعث بی‌ادبی او نشود. وقتی وارد جمعی می‌شوید به فرزند خود بیاموزید که سلام کند و یا اگر کسی به او کادویی داد تشکر کند.

  • با فرزند خود بازی کنید و از او بخواهید برایتان شعر بخواند:

بازی کردن با کودک راه بسیار مناسبی است که بتوانید خجالت را از او دور کنید. اجازه بدهید در قالب یک بازی صحنه‌های زندگی واقعی تکرار شود. این نوع بازی‌ها اضطراب او را کم کرده و سبب صمیمی شدن او می‌شود. خواندن شعر یا تئاتر بازی کردن سبب می‌شود به مرور اعتماد به نفس بیشتری پیدا کند.