برو به محتوای اصلی
محدثه میرحسینی
کارشناسی میکروبیولوژی
۲ سال پیش پرسیده شده

با کودک مضطرب چگونه برخورد کنیم؟

من کجام؟ اینجا کجاست؟

در جوابکو می‌تونید در مورد هر موضوعی سوال کنید، به سوالای بقیه جواب بدید و تجربه‌تون رو به اشتراک بگذارید!

زهرا باغبان
معمار و طراح داخلی

امروزه بسیاری از کودکان در مواجهه با فشارهای روانی قرار می‌گیرند و در نتیجه مضطرب هستند و این قضیه باعث نگرانی و ناراحتی والدین آنها می‌شود. الزام به کسب نمرات بالا و قبول شدن در مدارس سرشناس تیزهوشان یا نمونه دولتی، تلاش برای موفقیت‌های ورزشی و هنری، دیدن سریال‌ها و فیلم‌های تلویزیونی نامناسب، بازی‌های رایانه‌ای و مواردی از این قبیل باعث افزایش استرس در کودکان امروزی شده است. کودک مضطرب احساسات خود را در قالب رفتارهایش نشان می‌دهد.

با کودک مضطرب چگونه برخورد کنیم؟

نگرانی و اضطراب دوران کودکی زمینه‌ساز افسردگی در دوران جوانی آنها می‌شود، زمانی که برای رسیدن به موفقیت در دانشگاه و بزرگسالی تلاش می‌کنند. پس یکی از وظایف والدین این است که نشانه‌های استرس در کودک را شناسی کنند و بدانند چطور باید با یک کودک مضطرب رفتار کنند و او را از زیر فشارهای روانی خارج نمایند. دستورالعمل‌های زیر می‌تواند برای برخورد با کودک مضطرب مفید باشد:

ایجاد یک محیط سرشار از انرژی مثبت و به دور از اضطراب:

خانه برای کودکان حکم یک پناهگاه را دارد. کودک باید در خانه احساس امنیت کند و محیطی باشد که در صورت بروز مشکلات به آنجا پناه ببرد. والدین باید این اطمینان را داشته باشند که محیط خانه فضایی مثبت برای کودکشان است و کودک می‌تواند در آن احساس راحتی کند. کودک مضطرب اعتماد به نفس و عزت نفس پایینی دارد. والدین می‌توانند با تعریف کردن از او در کارهایی که درست انجام می‌دهد، به کودک کمک کنند تا عزت نفس خود را دوباره بدست آورد. باید طوری با کودک برخورد کنید که به راحتی احساساتش را با شما در میان بگذارد. بدون اینکه او را قضاوت کنید به حرف‌های او گوش دهید و بگذارید با شما راحت باشد. به فرزند خود کمک کنید که به توانایی‌های خودش پی ببرد و از آنها استفاده کند.

برای برقراری ارتباط با کودک از داستان کمک بگیرید:

زمانی که والدین برای کودک خود قبل از خواب قصه می‌خوانند، یک فضای ارتباطی صمیمی بین آنها ایجاد می‌شود و کودک احساس راحتی می‌کند. روایت داستان و قصه یک راه حل ارتباطی خوب و قدرتمند با کودک است. در روایت داستان از قهرمانی استفاده کنید که کودک شما او را می‌شناسد. وقتی قهرمان داستان کار مثبتی انجام می‌دهد بهتر است که به کودک خود نگاه کنید، به او اشاره کنید یا اینکه به جای نام قهرمان داستان نام کودک خود را بگویید. در هنگام تعریف کردن داستان حواستان به چهره کودک باشد تا واکنش‌های او را نسبت به وقایع داستان ببینید و اینکه در داستان خود زیاده‌روی نکنید. قصه‌هایی را تعریف کنید که با روحیه فرزند شما سازگاری دارد، بدین صورت او را به شنیدن داستان ترغیب می‌کنید.

مدت زمان بیشتری را با فرزند خود بازی کنید:

برای اینکه اضطراب کودک خود را کم کنید یکی از بهترین راه‌ها بازی کردن با او است. با ایجاد امکانات خوشگذرانی و بازی، به کودک این امکان را می‌دهیم که از استرس و اضطراب دور شود. در کنار کلاس‌های مدرسه و کلاس‌های متفرقه، باید یک زمانی را به کودک اختصاص دهید و با او بازی کنید. برای بازی کردن حد و مرزی قرار دهید اما باید بدانید که اگر کودکی فعالیت و جنب و جوش نداشته باشد در معرض بیماری افسردگی قرار خواهد گرفت. برای بازی کردن از ابزارهای الکترونیکی مثل کامپیوتر، تبلت، پلی‌استیشن و... استفاده نکنید. حتی مواقعی نیز خوب است که اجازه دهید کودک با کودکان همسایه، فامیل و یا محله بازی کند که در این صورت شخصیت اجتماعی کودک شما نیز به خوبی شکل می‌گیرد. در این بازی‌ها بهتر است که همواره یکی از والدین نقش ناظر را داشته باشد تا فرزندان پا را فراتر از بازی نگذارند. بازی‌های بدون جنب و جوش خوبی نیز وجود دارد که می‌توانید کودک خود را به انجام آنها تشویق کنید مثل درست کردن پازل، نقاشی کشیدن، بازی با خمیر و یا درست کردن لگو و... استفاده از تبلت و یا سایر بازی‌های کامپیوتری و لوازم الکترونیکی نباید به طور کلی حذف شود بلکه باید کاملا کنترل شده باشد.

با کودک مضطرب چگونه برخورد کنیم؟

مهارت‌های فکری کودک را بهبود بخشید:

اگر کودک شما به سن بلوغ رسیده است و یا از لحاظ فکری به میزان کافی رشد کرده است باید به کودک خود یاد بدهید که درباره مشکلات خود فکر کرده و توضیح و یا راه حلی برای آن‌ها پیدا کند. شما می‌توانید مشکلات فرزند خود را برای او توضیح دهید مثلا مشکلاتی مانند امتحانات، اختلاف بین دوستان، کنکور و... سپس به او کمک کنید که به این مشکلات فکر کند و راه‌حل برای آنها ارائه دهد و درباره عاقبت این راه حل‌ها هم پیشبینی انجام دهد. بدین صورت فرزند شما مهارت فکری پیدا می‌کند و به جای استرس گرفتن در موقعیت‌های مختلف می‌تواند آنها را حل کند و بر اضطراب خود فایق آید.

برای فرزند خود الگوی خوبی باشید:

هر رفتاری که شما در برابر مشکلات زندگی خود انجام می‌دهید درسی برای فرزند شما است. کودک از رفتار شما می‌آموزد و آنها را تکرار می‌کند. اگر در برابر مشکلات مختلف استرس و اضطراب خود را بروز دهید، کودک شما نیز در برابر مشکلات خود مضطرب خواهد شد و نمی‌تواند بر استرس خود کنترل داشته باشد.

برای حرف زدن با کودک هم‌سطح او شوید:

در زمان حرف زدن با کودک زانو بزنید و یا در مثابل او بنشینید تا هم‌سطح او شوید. حتی می‌توانید کودک خود را در آغوش بگیرید یا او را بر روی پای خود بنشانید. در این حالت کودک به شما اعتماد می‌کند و می‌تواند به راحتی مشکلاتش را با شما در میان بگذارد. به کودک دستور ندهید که اضطراب نداشته باشد بلکه از او بخواهید که دلیل استرسش را برای شما توضیح دهد. هنگامی که کودک با شما صحبت می‌کند مستقیما به او نگاه کنید، حرف‌های او را درک و سپس به روش خودتان، حرف هایش را برای او تکرار کنید. باید مشکل فرزند خود را درک کنید و هرگز نباید او را تحقیر کنید. در ضمن، باعث افزایش احساس ترس او هم نشوید. 

از موقعیت‌های استرس‌زا دوری نکنید:

والدین نباید از موقعیت‌هایی که موجب هراس و اضطراب کودکان می‌شود، دوری کنند. بلکه باید به فرزند خود کمک کنند که با ترس و اضطراب خود کنار آمده و در آن موقعیت‌ها قرار بگیرد.

باید به این نکته توجه داشته باشید که هدف شما کم کردن اضطراب و نگرانی در فرزندتان است و نباید ترس‌های او را از پایه و اساس سرکوب کنید. اگر اضطراب کودک شما زیاد است، بهتر است با روانشناس یا پزشک کودکان مشورت کنید.

اینکه به راحتی به کودکی لیبل مشکلات روانشناختی بزنیم کار موثر و درستی نیست. تشخیص اینکه اضطراب کودک در چه حد و مرحله‌ای است از عهده‌ی یک روانشناس کودک۱۳ بر می‌آید.

من به طور کلی در جواب چنین سوالاتی، توصیه به مراجعه به روانشناس و متخصص می‌کنم، علی‌الخصوص اگر مشکل روانشناختی و رفتاری عمیق و پیچیده باشد.

مهربون طوری که بدونه نباید اضطرابی داشته باشه، عین یه کودک باهاش برخورد کنید.

ازش دلیل بپرسین و سعی کنید دلیلشو هر چند خیالاتیم بود از بین ببرین.