برو به محتوای اصلی

تربیت جنسی کودک را از چه سنی شروع کنیم؟ چگونه؟

من کجام؟ اینجا کجاست؟

در جواب‌کو می‌تونید در مورد هر موضوعی سوال کنید، به سوالای بقیه جواب بدید و تجربتون رو به اشتراک بگذارید!

محدثه میرحسینی
محدثه میرحسینی،کارشناسی میکروبیولوژی

متاسفانه در کشور ما اکثر والدین از این بخش از تربیت کودک چشم‌پوشی می‌کنند و گاهی هم آن را غیر ضروری می‌دانند و معتقدند که خود کودک به مرور زمان تمام آموزه‌های جنسی را می‌آموزد، اما به چه قیمتی؟! بسیاری از کودکان به دلیل آگاهی نداشتن از مسائل جنسی مورد آزار و اذیت‌های جنسی قرار گرفته و گاها به آنها تجاوز نیز می‌شود. والدین و نظام آموزشی در زمینه تربیت جنسی کودکان نقش به سزایی دارند.

طبق مطالعات انجام شده کودکان اغلب کمترین اطلاعات را درباره مسائل جنسی و حریم‌های خصوصی از والدین خود دریافت می‌کنند و بیشترین اطلاعات خود را درباره این موضوعات از هم‌سن و سالانشان می‌گیرند. شکی نیست اطلاعاتی که والدین در این زمینه دارند، واقعی‌تر و دقیق‌تر است، در حالی که اطلاعاتی که دوستان و هم‌سن و سالان کودکان و نوجوانان در اختیار آنها قرار می‌دهند، غیرواقعی و تحریف شده است. 

کودک در حدود سن 3 سالگی متوجه بدن خود و تفاوت‌های جنسیتی می‌شود و این قضیه باعث می‌شود که کودک راجع به بدن و جنسیت خود کنجکاوی‌هایی داشته باشد. والدین باید در این سن مراقب عملکرد و کنجکاوی‌های بیش از حد کودک خود باشند. ممکن است در این سن کودک سوالاتی درباره نحوه متولد شدن خود بپرسد، در این شرایط پاسخ والدین نباید بیشتر از نیاز کودک و آنچه که او می‌داند باشد. برای پاسخ دادن به چنین سوالاتی ابتدا باید فهمید که این سوال چرا و چگونه در ذهن کودک شکل گرفته است و کودک چه اطلاعاتی در این زمینه دارد؟ سپس بر اساس دانسته‌های کودک به او جواب می‌دهیم.

تربیت جنسی کودک را از چه سنی شروع کنیم؟ چگونه؟

همانطور که گفتیم برای شروع به تربیت جنسی کودک سه سالگی سن بسیار مناسبی است اما این آموزه‌های جنسی باید به صورت گام به گام به کودک یاد داده شود.

بین 3 تا 5 سالگی:

در این بازه سنی والدین باید نام اعضای بدن کودک را به او آموزش دهند، درک درستی از اینکه نوزادان از کجا می‌آیند به کودک داده و مفهوم فضای خصوصی را به او بیاموزند. همچنین درباره اعضای خصوصی بدن به کودک اطلاعاتی بدهند و به او بیاموزند که کسی حق ندارد به آن نقاط دست بزند. در خصوص رازداری نیز باید با کودک خود صحبت نمایند، اینکه بین آنها و مادر و پدرشان راز مخفی وجود ندارد و اگر کسی از آنها خواست که رازی را نگه دارند باید به والدین خود اطلاع بدهند. در این سن کودک باید نسبت به هویت جنسی خود احساس خوبی داشته باشد. اگر کودک از شما سوالی در این زمینه پرسید باید سوال او را با سوال دیگری پاسخ بدهید تا از میزان آگاهی او در این زمینه مطلع شوید، مثلا بپرسید: «خودت در این مورد چه فکری می‌کنی؟». 

برای آموزش درباره خصوصی بودن برخی اعضای بدن با کودکان، عموما بهترین موقع برای گفت و گو هنگام حمام کردن بچه‌ها است. می‌توانید به کودکان بیاموزید که برای اشاره به اعضای جنسی خود از عبارت «اعضای خصوصی بدن» استفاده کنند. برای اینکه درباره اعضای خصوصی صحبت کنید، ابتدا باید مفهوم را برای کودکان‌تان ساده کنید. مثلا به او اینطور توضیح دهید که «همه ما شانه و مسواک داریم. ولی هرکس فقط می‌تواند از شانه و مسواک شخصی خودش استفاده کند و نمی‌تواند از شانه و مسواک دیگران استفاده کند. چون این لوازم خصوصی هستند. اعضای خصوصی بدن هم چنین وضعیتی دارند. یعنی همه آدم‌ها در بدن خود اعضای خصوصی دارند ولی هر کس فقط می‌تواند به اعضای خصوصی بدن خودش دسترسی داشته باشد و دیگران اجازه ندارند این کار را بکنند». درباره تمام اعضای خصوصی بدن به کودکتان اطلاعات بدهید (توجه داشته باشید که فقط اندام‌هایی که در مایو هستند جزء اعضای خصوصی بدن محسوب نمی‌شوند). لازم است که کودک آموزش ببیند که لب‌ها، گردن و سینه هم بخش‌های خصوصی بدن او هستند. به ویژه در پسران کمتر به این موضوع پرداخته می‌شود، این در حالی است که برخلاف تصور رایج، پسران بیشتر از دختران در معرض سوء استفاده جنسی قرار دارند.

بین 6 تا 9 سالگی: 

در این بازه سنی کودک باید از تولید مثل حیوانات و گیاهان به عنوان چرخه حیات درک درستی داشته باشد، از تفاوت بین دو جنس آگاه باشد و از لغات درستی برای نام‌گذاری نواحی جنسی استفاده کند. در این سنین به دلیل اینکه کودک در محیط مدرسه و در تعامل با هم‌سن و سالان خود است والدین باید بسیار دقت بیشتری به خرج دهند و بر رفتارهای کودک خود بیشتر متمرکز شوند. معمولا کودکان با گروه هم‌سن و سالان دغدغه‌ها و پرسش‌های خود را در میان می‌گذارند که دانسته‌های آنها ناکافی و ناقص است و موجب شکل‌گیری باورهای غلط در کودک می‌شود.

بین 9 تا 13 سالگی:

کودک در این سنین باید جنسیت را به عنوان بخش طبیعی زندگی درک کرده باشد، با تغییرات جنسی دوران بلوغ آشنا شده باشد، درک درستی از روند تولید مثل داشته باشد و از موارد سوءاستفاده جنسی آگاه باشد. اگر کودک اشتباهی را مرتکب می‌شود یا شاهد انجام اشتباهی از سوی افراد دیگر است، باید ضمن ارائه اطلاعات صحیح، ارزش‌های خانوادگی، آداب و رسوم و عرف به او آموزش داده شود تا باورها و عقاید نادرست در او نهادینه نگردد.

دوران بلوغ:

 والدین باید در دوران بلوغ در مورد بهداشت این دوران و احکام شرعی طهارت توضیحات لازم را به فرزندان خود ارائه بدهند که البته برای دختران و پسران متفاوت است تا از این طریق جوابگوی دغدغه‌های آنان باشند.

علاوه بر آموزه‌های جنسی که در بالا توضیح داده شد، نحوه برخورد شما در شرایط مختلف هم در نگرش کودک بسیار موثر است. کودکان عموما در روند عادی روزمره‌شان و در بازی‌های عادی از فرصت استفاده می‌کنند و از نظر جسمی به بچه‌های هم‌جنس و غیر هم‌جنس نزدیک شده تا شکل بدن آن‌ها را کشف کنند و تفاوت‌ها را دریابند. بیشتر بچه‌ها از سر کنجکاوی بازی‌های جنسی می‌کنند و این امری طبیعی است و نباید شما را شکه کند. در بیشتر مواقع این بازی به شکل «دکتربازی» است. اگر کودکتان را در حالتی برهنه یا نیمه برهنه در برابر بچه‌های دیگر دیدید، واکنش هولناکی و عصبی نشان ندهید، نه او را سرزنش کنید، نه تنبیه، بهترین کار این است که برای رفتار جنسی آن‌ها در آینده حد و مرز تعیین کنید و برای او توضیح دهید که چرا این کار اشتباه است. اما اگر فاصله سنی بین بچه‌هایی که با هم برهنه شده‌اند بیش از چهار سال باشد، در این موقعیت امکان دارد که بچه بزرگ‌تر به بچه کوچک‌تر آسیب جنسی برساند. یا اگر فرزندتان به زور و برخلاف میل خود وادار به این شرایط شده باشد، باز هم قضیه فرق می‌کند و باید مراقب باشید.

تعرضات جنسی که ممکن است کودک شما را تهدید کند چند دسته است: تجاوز جنسی کامل، لمس یا تعرض کلامی. قسمت دردناک آنجاست که طبق آمار و تحقیقات، عموما تعرض‌های جنسی به کودکان از سوی یکی از نزدیکان و بستگان است، کسی که عموما کودکان او را می‌شناسند. قصد بر این نبود که شما نسبت به بستگان و نزدیکان خود بی‌اعتماد و بدبین شوید این بستگی به قضاوت شما دارد که چگونه با نزدیکان‌تان ارتباط برقرار می‌کنید. با توجه به اینکه ما اصولا کنترلی روی رفتار دیگران نداریم، پس بهتر است که کودکان‌مان را درباره موضوع‌های جنسی واکسینه کنیم تا امکان هرگونه سوء استفاده از آنها وجود نداشته باشد.

۴

سوالات مرتبط

آمار سوال

۱۳ نمایش
۰ دنبال‌کننده
۱۳ روز پیش پرسیده شده
آمار بازدید در این ماه

سوال رو به اشتراک بگذار