برو به محتوای اصلی

آیا جایگزینی برای خط بریل وجود دارد؟ مزیت آن‌ها در چیست؟

من کجام؟ اینجا کجاست؟

در جواب‌کو می‌تونید در مورد هر موضوعی سوال کنید، به سوالای بقیه جواب بدید و تجربتون رو به اشتراک بگذارید!

شهاب سیاوش
شهاب سیاوش ،طراح گرافیک و موسس فروشگاه فونت سیاوش

برای جایگزینی خط بریل انگلیسی تلاش‌هایی شده در طول سالها. هم به دلیل قدیمی بودنش (حدود ۲۰۰ سال از پیدایش خط بریل می‌گذره) و هم برای بسیار دشوار بودن یادگیریش که خیلی‌ها از این موضوع اطلاعی ندارن.

تخمین زده می‌شه که فقط ۱۰٪ نابینایان و یا کم‌بینایان تونستن خط بریل رو یاد بگیرن و بخونن و بنویسن! این آمار رو از هر طرف که نگاه کنیم، برای یک ابزار راهگشای توان‌یابان فاجعه به حساب میاد. اما کسی زیاد جدی نمی‌گیره این آمار رو، چون مدافعان خط بریل که مثل همهٔ محافظه‌کاران همیشه مدافع چیزهایی هستن که از قبل بوده و از پدیده‌های جدید وحشت دارن، عدم وجود مربی کافی و آموزش رو دلیل آمار کم کسانی می‌دونن که از خط بریل استفاده می‌کنن. اما در عین حال توضیح نمی‌دن که چرا آموزش این خط باید اینقدر دشوار باشه که نیاز به مربیانی داشته باشه که آموزش خود اونها زمانبر و هزینه‌بر هست.

یک گروه آمریکایی که اخیرا و در چند سال گذشته روی جایگزینی برای بریل کار کرد گروه Elia Technology هست که اومده خطی ‌نگاره‌ای رو بر اساس حروف الفبای انگلیسی طراحی کرده تا حدود ۹۹٪ نابینایان و کم‌بینایان که مادرزاد مشکل بینایی نداشتن و حداقل پیش‌تر یک بار حروف الفبای زبان مادری خودشون رو دیدن، بتونن ازش استفاده کنن.

جالبه که این سوال رو از من پرسیدین، چون من بعد از دیدن اون خط که Elia Frames۴۱ نام داره، تصمیم گرفتم که نمونهٔ فارسیش رو طراحی کنم و این کار هم انجام شد. اسمش هم «سپیدخوان» گذاشتم. با خودشون هم مکاتبه کردم. راجع به مزایای این خطهای جدید -انگلیسی و فارسی- در این پست۱۱ همراه با تصویرهایی از ایدهٔ نهایی به طور مفصل متنی نوشتم.
تلاشهای من برای این که کسی در ایران -از دو سه مورد خیریه تا گروه‌های نابینایان و از دیجیاتو برای پوشش دادنش تا روزنامهٔ «ایران سپید»- این خط رو بین دوستان نابینا یا کم‌بینا به آزمون و آزمایش بذاره، هیچکدوم به نتیجه نرسید و همه با «چه ایدهٔ عالی و محشری!» شروع کردن و بعد دیگه خبری ازشون نشد. محافظه‌کاری و ترس از تغییر درد بزرگیه.

۱۴