برو به محتوای اصلی
زهرا باغبان
معمار و طراح داخلی
۳ سال پیش پرسیده شده

چرا در چند روز گذشته ارز گران شد؟ مگه چه اتفاقی افتاد که ارزش ریال با این سرعت کم شد؟

من کجام؟ اینجا کجاست؟

در جوابکو می‌تونید در مورد هر موضوعی سوال کنید، به سوالای بقیه جواب بدید و تجربه‌تون رو به اشتراک بگذارید!

ناشناس

چند عامل مهم رخ داد که قیمت ارز بطور ناگهانی جهش کرد.

اما مهمترین عامل عدم اعتماد مردم به آینده و چشم‌انداز تصویرشده توسط دولت بعنوان تورم احتمالی و ارزش ریال بود. برای همین مردم برای تبدیل ریال به دلار و یورو هجوم بردند و طبعا هیچ کشوری تحمل چنین هجومی را به بازار ارز نداره و ارز موجود در بازار کمتر و کمتر میشه تا اینکه به نقطه بحرانی میرسه. 

سال قبل دولت سه اقدام کرد: 

اول، نرخ سود بانکی را پایین آورد. دارندگان سپرده‌ها به فکر جایگزین افتادند و بخشی به دلار و بخشی به مسکن و طلا رو کردند. 

دوم، پیش از اون بانک مرکزی اقدام به بستن موسسات غیرمجاز کرده بود و پولهای کلان سپرده‌گذاران این موسسات را با چاپ پول بدون پشتوانه پس داد. آنها راضی به سود مرسوم بانکهای مجاز نبودند پس به همان بازار ارز و مسکن و سکه طلا رجوع کردند. 

سوم، به دلایلی که یکیش نگهداشتن تعادل قیمت در بازار ارز بود، حدود 20 میلیارد دلار به بازار تزریق کرد که عمدتا از طریق صرافها صورت گرفت و آنها نهایت توان سفته‌بازی و دلالی خودشون را بکار گرفتند و پولها را یا خودشان خارج کردند یا به کسانی که قصد سرمایه‌گذاری در خارج داشتند دادند. برخی نهادهای رسمی از این پولها برای سپرده یا سرمایه‌گذاری در خارج و داخل استفاده کردند که عامل غیب شدن دلارها از بازار شد.

در بعد خارجی هم فشار آمریکا، بستن مسیر دلار بسوی ایران، تهدید به لغو برجام، خرابکاری در مسیر تامین ارز در چین و امارات و ترکیه و چندمسئله غیرقابل عرض، رخ داد.

مجموعه این عوامل باعث اتفاقی شد که دیدید و دولت مجبور به برقراری حکومت نظامی در بازار ارز شد.

اما باز هم تاکید می‌کنم. حاکمیت باید مسئله "اعتماد" مردم را حل کند و تا این حل نشود اقتصاد ما و بازار ارز ما روی خوش نخواهد دید. 

پوریا
کارشناس اقتصاد بازرگانی - متخصص مدیریت امور مالی

این موضوع خیلی پیچیده‌تر از چیزیه که فکرش رو می‌کنید. دونستن درس‌هایی مثل «اقتصاد کلان» میتونه تا حدودی به درک بهتر نوسانات ارزی کمک کنه. اما صرفا برای ارائه‌ی یک جواب کوتاه، میشه گفت اینطوری نیست که فقط یک عامل روی نرخ ارز تاثیر بذاره.

این جمله توی یکی از مقاله‌های منتشر شده توی سایت «اتاق خبر» به چشم من خورد:

«... اما در سال‌های اخیر، اکثر تغییرات نرخ ارز در کشورمان به دلایل روانی، سیاسی و یا نوسانات قیمت طلا در بازار جهانی رخ داده است و چندان ناشی از عملکرد اقتصادی دولت‌ها نبوده، در واقع این تغییرات با سیاست‌های اقتصادی صورت نگرفت.»

این که این اظهارات تا چه حد صحیح و دقیق هستن، جای بحث داره.

اما این مسئله که دلایل مختلفی وجود داره و نمیشه ایراد رو صرفا «نوع عملکرد اقتصادی» دونست، کاملا درسته.
----------
جواب کوتاه نهایی: واقعا نمیشه گفت دقیقا چه عاملی روی نرخ ارز تاثیر گذاشته. چراکه این تغییر نمیتونه ناشی از تاثیرات فقط یک عامل باشه.

*خوبه که ذکر کنم که همه‌ی این موارد، نظر شخصی بنده، طبق دانسته‌هام هستن و همیشه امکانش هست که من اشتباه کرده باشم.