برو به محتوای اصلی

پسر ۹ ساله من بسیار به بازیهای کامپیوتری و اپلیکیشن‌های بازی و آموزشی علاقه داره. دوست دارم تو مسیری قرارش بدم که در آینده بتونه اپلیکیشن بسازه. چطور میشه یه بچه ۹ ساله رو به این حوزه علاقمند کرد؟ از کجا شروع کنم؟

۵

من کجام؟ اینجا کجاست؟

در جواب‌کو می‌تونید در مورد هر موضوعی سوال کنید، به سوالای بقیه جواب بدید و تجرباتتونو به اشتراک بگذارید!

سیاوش محمودیان
بنیانگذار جواب‌کو

من جواب این سوال رو به عنوان کسی میدم که خودش در ۹ سالگی برنامه‌نویسی رو شروع کرده و همینطور به برادر کوچیکش در سن ۷ سالگی برنامه‌نویسی یاد داده. در واقع برادرم، که الآن ۱۸ سال داره همیشه به من می‌گه که حتی یادش نمیاد کی برنامه‌نویسی یاد گرفته، و از جایی که یادشه بلد بوده، مثل زبان فارسی.

اول از همه، به نظر من ما به عنوان بزرگ‌ترها می‌تونیم فقط کودکان رو بهشون جهت بدیم و شخصیت بچه در نهایت انتخاب می‌کنه که آیا سمتی که ما بهش می‌دیم رو بهش علاقه داره یا نه. در این راستا نوعی که جهت و سمت به کودک معرفی می‌شه خیلی می‌تونه تاثیرگذار باشه و برای هر کودکی خیلی می‌تونه متفاوت باشه.

برای یاد دادن برنامه‌نویسی به هر شخصی در هر سنی، مهمترین قسمت ایجاد هدف و انگیزست. چرا باید اون شخص برنامه‌نویسی یاد بگیره؟ اگر یاد بگیره باهاش می‌تونه چیکار کنه؟

مثلا، برادر من در بچگی به ریاضی خیلی علاقه داشت، قبل از اینکه بره مدرسه ضرب چند رقم در چند رقم انجام می‌داد که توسط مادرم بهش یاد داده شده بود. اولین پروژه‌ای که با هم انجام دادیم تحت زبان Visual Basic بود و هدف ساختن یه ماشین‌حساب خیلی ساده بود که بتونه ازش یه محاسبه ریاضی سوال کنه و بعد از یک زمان محدود به صورت خودکار نتیجه‌شو نشون بده. در واقع با هم یک ابزاری رو ساختیم که به علاقش کمک می‌کرد.

خود من اولین پروژه‌ای که انجام دادم که برام خیلی جذاب بود یه روبات نرم‌افزاری فوق‌العاده ساده بود که در زبان پاسکال نوشته شده بود و براش متن می‌نوشتی و بهت جواب می‌داد. مثلا می‌پرسید چند سالته، اگر سن وارد شده بیشتر از یه حدی بود می‌گفت چقدر سنت زیاده و همینطور ادامه می‌داد. برای من این برنامه خیلی جذاب بود چون عکس‌العمل افرادی که ازشون می‌خواستم باهاش صحبت کنن خیلی برام جالب بود. بعدها همین روبات خیلی ساده که شاید با ۱۵۰ تا شرط if نوشته شده بود رو خیلی پیشرفته‌ترش رو درست کردم و در یاهو مسنجر با افراد چت می‌کرد. یعنی حتی بعد از سال‌ها هنوز ساختن نسخه پیشرفته همون روبات برام خیلی جذاب بود که نتیجه هم داد، چون بیشتر از ۱۰۰ هزار نفر ایرانی اون زمان (سال ۲۰۰۳ وقتی ۱۵ سالم بود) باهاش چت کرده بودن!

در حال حاضر ابزار برای آموزش به کودکان خیلی خیلی بیشتره! خیلی کارها برای والدین آسون‌تر شده که کودکانشون رو به برنامه‌نویسی علاقه‌مند کنن. اما هنوز مهم‌ترین مورد اینه که ببینیم برای کودک چه چیزی جالبه خارج از دنیای برنامه‌نویسی و سعی کنیم بهش یاد بدیم چطور با کمک برنامه‌نویسی ابزاری درست کنه که در اون زمینه کمکش کنه.

مثلا Lego از نظر من یکی از جذاب‌ترین ابزار برای آموزش برنامه نویسی می‌تونه باشه در حال حاضر. سری Mindstorm از لگو یک ست فوق‌العاده از ابزاری هست که باهاش می‌شه یه روبات واقعی ساخت. یعنی تعدادی موتور داره، سنسورهای مختلف، دوربین، فاصله‌سنج و از همه مهم‌تر یک زبان برنامه‌نویسی خیلی ساده که با Drag و Drop کردن بلاک‌های مختلف کودکان می‌تونن به این روبات‌ها برنامه بدن. در حال حاضر صدها کیت دیگه هم هستن با زبان‌های مختلف که این کار رو می‌کنن. کافیه جستجو کنید برای robot kits for kids. خود خریدن این کیت‌ها به تنهایی کافی نیستن، مهم اینه که کودک رو بهش نشون بدیم چه چیزهایی که دوست داره باهاش می‌تونه بسازه. مثلا اگر کودکی به بازی Angry Bird علاقه داره شاید بشه هدف رو گذاشت یه روباتی که بتونه هدفی رو دنبالش بگرده، پیداش کنه و به سمتش توپ پرتاب کنه. یا حتی روباتی که بتونه قلم بگیره و روی کاغذ نقاشی کنه. در یوتیوب ویدیوهای فراوانی از چیزهایی که با لگو مایندستورم ساختن به همراه طریقه ساختش موجوده. پس برای این کار معلم هم نیاز نیست و والدین می‌تونن خودشون یاد بگیرن و با کودک به ایجاد روبات‌ها بپردازن.

جدا از این کیت‌های روبات‌سازی که شاید برای بچه‌ها جذاب‌تر باشه، این روزها زبان‌های برنامه‌نویسی متعددی هستند که برای کودکان طراحی شدن. مثلا زبان برنامه‌نویسی Scratch که توسط MIT برای کودکان طراحی شده و یا بلاکلی (Blockly) که توسط شرکت گوگل معرفی شده.

اگر دوست دارید کودکتون با برنامه‌نویسی موبایل آشنا بشه، Swift Playground یک محصول خیلی خوب از Apple هست که برای یاد دادن زبان برنامه‌نویسی Swift درست شده، که در حال حاضر بهترین زبان برای طراحی برنامه برای گوشی‌های اپل هست. خوبی سویفت پلی‌گراند این هست که داخل تبلت می‌شه ازش استفاده کرد و برنامه‌نویسی یاد گرفت. همینطور کمی نزدیک‌تر هست به زبان برنامه‌نویسی واقعی نسبت به اسکرچ و بلاکلی.

وبسایت Tynker هم یه سرویس خیلی جالب هست جهت یادگیری برنامه‌نویسی برای کودکان که جوایز زیادی هم برده. در تینکر بچه‌ها می‌تونن کاراکترهای مختلف رو با استفاده از برنامه‌نویسی کنترل کنن. این سرویس از برنامه‌نویسی بلوکی که مشابه ماینستورم، بلاکلی و اسکرچ هست شروع می‌کنه و در مراحل جلوتر جایگزین Python و Javascript اون‌ها رو آموزش می‌ده که به نظر من روش خیلی جالبیه.

اگر بعد از معرفی این ابزار دیدید که فرزندتون علاقه‌مند هست به برنامه‌نویسی، و بعد از این که کار با این ابزار را یاد گرفت در صورتی که زبان انگلیسی کودک خوب هست می‌تونید اون رو به Codecademy معرفی کنید! کدکدمی یکی از آسون‌ترین راه‌هایی هست که هر شخصی می‌تونه HTML، CSS و JavaScript یاد بگیره جهت شروع طراحی وب، و یا زبان Python رو یاد بگیره که یکی از پرکاربردترین زبان‌های برنامه‌نویسیه در این روز‌ها. تمام مراحل یادگیری توی این سایت با مثال هست و از شما می‌خواد که کارهارو مرحله به مرحله انجام بدید.

بجز مواردی که اشاره کردم یک مرجع خیلی خوب از مراحلی که می‌شه به فرزندتون کد زدن رو یاد بدید در بخش یادگیری Code.org وجود داره. از اونجایی که در ایران در مدارس کمی کمتر جدی گرفته می‌شه بحث آموزش برنامه‌نویسی، در بهترین حالت والدین باید خودشون ابتدا کمی شروع به یادگیری کنن با همین ابزار و بعد اونو به کودکانشون منتقل کنن تا وقتی که دیگه فرزند خودش از شما جلو بزنه و یا اینکه در صورت وجود کلاس‌هایی که برای این منظور وجود داره رو در محلی که زندگی می‌کنن پیدا کنن.

۳۵
مصطفی امینی
بنیان گذار و کارگردان استودیو 229

با توجه به علاقه پسر شما به بازیهای رایانه ای در ابتدا یک مختصر در مورد اینکه چه کسانی بازی میسازند توضیحی میدم.

به طور کلی در ساخت بازی افراد به 3 گروه کلی تقسیم میشوند: 1- دیزاین (منظورم طراحی گرافیک نیست) 2- فنی 3- هنری

گروه دیزاین شامل افراد مختلفی میشه که کارشون طراحی بازی هست ، یعنی به صورت خیلی ساده بخوام بگم اونها  کسانی هستند که میگن بازی باید چطوری باشه ، چه مراحلی داشته باشه ، چه کارهایی باید انجام بشه و قوانین اصلی بازی رو طراحی میکنند.

هنری هم افرادی هستند که شکل و شمایل گرافیک وصدا و موارد بصری رو انجام میدهند تا که یک بازی تبدیل بشه به یه بازی

فنی هم که مشخصه ، افرادی هستند که اون بازی ای که روی کاغذ آورده شده را برنامه نویسی میکنند. 

خیلی خلاصه تر بگم کار دیزاینر اینه که دنیایی رو خلق میکنه و میخواد که شما تو اون دنیا باشید ، هنرمند میخواد اون دنیا رو به شما نشون بده و شما اون رو حس کنید و برنامه نویس کاری میکنه که شما اون دنیا رو تجربه کنید.

خب حالا کار شما چیه؟ شما باید قبل از اینکه اون رو مجبور کنید که به سمت یکی از تخصص ها بره سعی کنید ببینید که توانایی و ذهنیت اون به چه صورت هست، مثال میزنم شاید پسر شما استعداد ذااتی هنری داشته باشه که اون را در مسیر تبدیل به یک برنامه نویس شدن قرار دادن کار اشتباهی هست و همینطور ممکن است اون توانایی درک بالا و خلاقیت بسیاری برای خلق دنیاهای گوناگونی داشته باشه و بهتر باشه وارد مبحث دیزاین بشه...

البته پیدا کردن استعداد کار بسیار سختی هست و من در حال حاضر تست و یا مرجعی را در ایران نمیشناسم که بشه این کار رو انجام داد ولی فکر میکنم با جستجو کردن به نتایج خوبی در این زمینه برسید و اینکه بیشتر این موارد به مرور و طی زمان با توجه کردن به فرد مورد نظر قابل تشخص خواهد بود.

بعد از اینکه استعدادش پیدا شد میتونید اون را در مسیر رشد حوزه مورد نظر قرار بدید مثلا انیستیتو ملی بازی سازی یکی از مراجعی هست که افراد میتونند علوم مربوط به ساخت بازی رو از اونجا یاد بگیرند.

در آخر هم در صورتی که نیاز دارید که یه خرده بیشتر البته به صورت مختصر در مورد شغل هایی که در حوزه بازی سازی هستند آشنا بشید پیشنهاد میکنم این مقاله رو مطالعه کنید:

 چه کسانی بازی میسازند؟ ۸ نقش اصلی یک گروه بازی سازی

۱۵
علی محمدپور
مهندسی کامپیوتر - نرم افزار

مفاهیم برنامه‌نویسی را می‌توانید از مجموعه‌ی Code.org به ایشان آموزش دهید. دوره‌های کودکان و نوجوانان برای سن‌های ۴ سال به بالا در نظر گرفته شده است. این آموزش‌ها به صورت انیمیشن هستند. استفاده از این پروژه می‌تواند اولین قدم برای آموزش ایشان باشد.

۱۲
حجت مردانه زاده
بنیان گذار افزونه ها دات کام - طراح و توسعه دهنده سیستمهای متن باز

چند نکته میشه از صحبت‌های شما و پاسخ دوستان دریافت کرد و اون هم اینه که در اولین قدم نه اجبار کردن فرزند به مسیری کار درست و پسندیده‌ای هست و نه رها کردنش!

به نظر من که خودم به شخصه خیلی دیر به استعدادم پی بردم چون عملاً امکاناتی در دسترس بنده نبوده؛ و با وجود اینکه دیر به امکانات دسترسی پیدا کردم ولی در قیاس با افراد در شرایط برابر و یا بسیار بسیار بالاتر از خودم در تایم زمانی محدود پیشرفت‌های چشمگیری داشتم خب اینها به علت استعداد شخصی خودم در این فیلد خاص بوده.

اگر فرزند شما بخواد هر چیزی رو یاد بگیره برای هر فیلد کاری مثلا بازی/ موبایل/ وب و... میشه هزاران راه و مسیر رو پیشنهاد داد. متدها و مسیرها بسیار بسیار بسیار متعدد هستند و هرکسی ممکن هست متناسب با توان و سلیقه و استعداد خودش یک مسیر مشخص رو پیشنهاد بده و از نظر خودش همون بهترین مسیر باشه اما خب همونطور که عرض شد توان و استعداد هر فرد مختص به خودش هست و نمیشه یک نسخه واحد برای همه پیچید.

با تمام این تفاسیر پیشنهاد بنده این هست که بستر رو براش فراهم کنید. شما در این سن صرفاً میتونید بستر آشنایی رو براش فراهم کنید خودش دست و پنجه بندازه با بسترهای مختلف تا خودش مسیر خودش رو انتخاب کنه. شما هم در این مسیر هم حامیش باشید و هم ببنید در خلل کارش به چه چیزهایی نیاز داره. مطمئنا میبایست ضررهای بسیاری بکنه مطمئنا میبایست شکست‌های فراوانی داشته باشه و همچنین با تاکید کامل عرض میکنم که میبایست زمین خوردن‌های مختلفی رو خودش به شخصه تجربه کنه یا به پختگی برسه. پس اگر در کارش شکستی هم داشت نگذارید جا بزنه اگر واقعا عشق و علاقه به کارش داره.
انشالله که در مسیری که در پیش میگیره به موفقیت‌ها و درجات بسیار بسیار بالایی برسه.

۱۰
جاوید ایزدفر
Front-End Developer

به شما پیشنهاد میکنم به جای این که با توسعه‌ی بازی‌های رایانه‌ای آشنا کنین، بهش مفاهیم برنامه‌نویسی رو یاد بدید.
حتما توجه کنید که برای فعالیت در زمینه‌ی برنامه‌نویسی و کامپیوتر، تسلط به زبان انگلیسی الزامی به نظر میرسه. 


استارت‌آپ‌های زیادی وجود دارن که هدفشون یاد دادن برنامه‌نویسی به افراد کم سن و سال هست. حالا هم که فرزندتون علاقه به بازی‌های کامپیوتری داره، مسلما راحت‌تر میتونه با این ابزار‌ها، برنامه‌نویسی رو یاد بگیره.

یکی از روش‌ها، اسباب‌بازی‌های STEM هستند.
اسباب‌بازی STEM (مخفف  Science, Technology, Engineering and Math) معمولا یه اسباب‌بازی روباتیک (مثل آدم‌آهنی‌هایی که ما پسرها باهاشون بازی میکردیم یا باربی که معمولا دخترا باهاش بازی میکردن) هست که قابلیت پروگرم شدن داره. بچه‌ها به کمک یه تبلیت یا لپتاپ، باهاش ارتباط برقرار میکنن، برنامه‌های ساده (با دنبال کردن سرفصل‌های آموزشی که خودشون ارائه میدن) براش می‌نویسن و همون لحظه نتیجه رو روی روباتشون می‌بینند. مثلا برنامه‌ای که روبات دنبالشون بیاد یا به صداشون پاسخ بده.
بعضی از اسباب‌بازی‌های STEM معروف اینا هستن:
* Hasbro FurReal Makers Proto Max
* SmartGurlz Siggy Scooter with Doll
* LEGO Boost Robotics Creative Toolbox
* Dash & Dot
* Spin Master Meccano M.A.X.


یک روش دیگه، بازی‌های برنامه‌نویسی (Coding Game) هستند.
بازی‌های برنامه‌نویسی معمولا بازی‌های تحت وبی هستند که بعضی از منطق‌های بازی براشون توسط توسعه‌دهنده‌ی اصلی پیاده شده. مثلا جاذبه، اثر ضربه، شتاب و...
نقش بازی‌باز اینه که فک کنه و برای رد کردن مرحله، الگورتیم مناسب طراحی کنه و اون رو با سینتکس‌های نسبتا ساده (گاها هم با زبان‌های برنامه‌نویسی واقعی) پیاده کنه.
بعضی از این بازی‌ها واقعا پیچیده هستن و نیازمند تسلط کامل روی مباحث برنامه‌نویسی و هوش‌مصنوعی هستن. اما بیشترشون پلن‌های خاص برای کودکان دارن.
بعضی از پلتفرم‌های بازی برنامه‌نویسی معروف اینا هستن:
* CodeCombat.com
* CodeAvengers.com
* CodinGame.com
* Code.org


سلب مسئولیت: به شخصه به هیچ عنوان فراگیری اجباری مبحثی توسط فرزندان به اصرار پدر و مادرها رو تایید نمیکنم. لطفا تنها ابزارهای لازم رو در اختیار فرزندتون قرار بدید و بزارید خودش تصمیم بگیره.

۹
محمد مهدی پورداد
Founder of www.bazichi.net

به نظر من میتونه از موتور کانستراکت 2 استفاده کنه که بسیار ساده میتونه یاد بگیره و تحت پروژه بازی‌سازی رو آموزش ببینه.

۷
مرتضی پروینی
توسعه‌دهنده نرم‌افزار در جابینجا

به نظرم بهتره بذارین خودش بزرگ بشه و خودش تصمیم بگیره تو چه مسیری دوست داره قرار بگیره. اینکه براش مسیری رو فراهم کنیم که فرضا بتونه اپلیکیشن بنویسه یا کار دیگه‌ای بکنه به نظر من ظلمه در حق اون بچه. بهتره به جای قرار دادن بچه توی مسیر، مسیرها رو بهش نشون بدیم تا خودش انتخاب کنه.

۷
سامان محمودیان
دانشجو-برنامه نویس

برای اول کار باید از زبان‌های آسون شروع کند، مانند ++HTML ,CSS ,C.

 البته ++C را  نه در حد پیشرفته بلکه در حد مقدماتی. بعد از یادگیری این‌ها، اگر علاقه‌ای به برنامه‌نویسی داشت بهتر است وارد زبان‌هایی که مخصوص ساخت اپلیکیشن هستند وارد شود.

۵
حسن سیدی
مدیر دیجیتال مارکتینگ

برنامه Swift Playgrounds برنامه‌نویسی رو آیپد رو به زبان بازی به کودکان یاد میده.

۴

سوالات مرتبط

سوال مشابهی موجود نیست.

آمار سوال

۵ دنبال‌کننده
۲۲۴ نمایش
۳ ماه پیش پرسیده شده
آمار بازدید در این ماه

سوال رو به اشتراک بگذار